Osoby, których nie mogą pozwolić sobie na zakup lub wynajem mieszkania na wolnym rynku, mogą ubiegać się o lokal z zasobów gminy: o mieszkanie socjalne lub komunalne. Różnice między nimi są znaczące i warto je poznać. Zobacz, jak to wygląda w praktyce.
Mieszkania socjalne i komunalne – czym są?
Zarówno mieszkania socjalne, jak i komunalne to lokale będące własnością gminy. Obie te kategorie wiele łączy. Są one:
- przeznaczone dla osób z niskimi dochodami, które nie mają tytułu prawnego do innej nieruchomości;
- przyznawane przez urząd gminy na wniosek osoby, która chce pozyskać takie lokum; każdy wnioskodawca jest dokładnie weryfikowany;
- objęte czynszem i innymi opłatami, jednak nie są naliczane zgodnie ze stawkami obowiązującymi na rynku, a najczęściej są znacznie od nich niższe.
Co istotne, w przypadku obu lokali istnieje możliwość ubiegania się o dodatek mieszkaniowy, a więc dodatkowe środki od gminy, które ułatwią regulowanie comiesięcznych opłat. Przysługuje on najemcom w trudnej sytuacji materialnej.
Mieszkanie socjalne – definicja
Czym jest mieszkanie socjalne? W przepisach prawa definiuje się je jako lokal o obniżonym standardzie, który jest przeznaczony dla osób w bardzo trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Przyznanie go jest formą wsparcia w celu zapewnienia minimum warunków bytowych – z myślą raczej o krótszym niż dłuższym terminie najmu.
Mieszkanie komunalne – definicja
Mieszkanie komunalne jest lokalem znajdującym się w zasobach gminy, który może być przyznany wnioskodawcy spełniającemu określone kryteria dochodowe. Są tworzone z myślą o najmie długoterminowym i mają zapewnić stabilność zamieszkania.
Mieszkanie socjalne i komunalne – różnice
Różnice w stanie prawnym obu typów lokali pociągają za sobą różne konsekwencje prawne i praktyczne. Porównajmy kilka najważniejszych aspektów.
Czynsz w mieszkaniu komunalnym vs czynsz w mieszkaniu socjalnym
Zarówno w mieszkaniach komunalnych, jak i socjalnych jest pobierany czynsz niższy od stawek rynkowych. Jak kształtują się opłaty? W mieszkaniu socjalnym zazwyczaj są ustalane na poziomie nie wyższym niż 50% najniższego czynszu za mieszkanie komunalne w danej gminie. Natomiast w lokalach komunalnych stawki są przystępne, ale adekwatne do kosztów utrzymania lokalu.
Mieszkanie komunalne i socjalne – kryteria przyznania lokalu
Mieszkania komunalne i socjalne są przyznawane na innych zasadach:
- kryterium przyznania mieszkania socjalnego jest bardzo trudna sytuacja materialna i życiowa – to oznacza, że taki lokal mogą otrzymać np. osoby w kryzysie bezdomności, eksmitowane z poprzedniego lokalu, ubogie czy bezrobotne;
- kryterium przyznania mieszkania komunalnego jest osiąganie stałych, ale niskich dochodów, które mogą uniemożliwić wynajem lokalu na rynku komercyjnym.
| Ważne! Każda gmina ustala własne kryteria przyznawania mieszkań socjalnych oraz komunalnych. Odnoszą się one do sytuacji finansowej w jednostce administracyjnej oraz do możliwości lokalowych danego samorządu. Dlatego, jeżeli chcesz zawnioskować o jeden z takich lokali, sprawdź wcześniej warunki w swojej gminie i upewnij się, że je spełniasz. |
Czas najmu mieszkania socjalnego vs komunalnego
Mieszkanie socjalne, co do zasady, jest lokalem, który ma służyć jako tymczasowe bezpieczne schronienie – do czasu, aż jego najemca „stanie na nogi” i będzie w stanie zadbać o swoje potrzeby mieszkaniowe na własną rękę. Dlatego najczęściej umowa jest zawierana na okres 1 do maksymalnie 5 lat, a po tym okresie sytuacja najemcy jest weryfikowana. Prawo do lokalu jest mu przedłużane wyłącznie wtedy, gdy nadal znajduje się w sytuacji kryzysowej.
Natomiast mieszkanie komunalne może być docelowym lokum najemcy. Dlatego umowa najmu jest podpisywana przez gminę najczęściej na czas nieokreślony. W takim obiekcie można mieszkać bez obaw o to, że za jakiś czas trzeba będzie myśleć o przeprowadzce.
Prawa lokatora mieszkania socjalnego vs komunalnego
Inne są też niektóre prawa lokatora. Mieszkanie socjalne nie daje np. możliwości wykupu ani dziedziczenia. Wszystko dlatego, że – z założenia – pełni funkcję „lokalu tymczasowego”.
Inaczej jest w przypadku mieszkań komunalnych. Lokale tego typu można wykupić i odziedziczyć. To powód, dla którego do naszego skupu mieszkań często trafiają lokale z zasobów gminnych. To zazwyczaj nieruchomości o dobrym standardzie i w atrakcyjnych lokalizacjach. Dlatego cieszą się dużym zainteresowaniem wśród kupujących, a sprzedający – np. po odziedziczeniu mieszkania komunalnego po rodzicach czy dziadkach – mogą liczyć na atrakcyjne warunki współpracy.
Wykup mieszkania komunalnego – jak to działa?
Mieszkania komunalne, w przeciwieństwie do socjalnych, bardzo często można wykupić z zasobów gminy. Oczywiście pod warunkiem, że jednostka samorządowa zadecyduje o jego sprzedaży. W takim przypadku najemca ma prawo do pierwokupu, co oznacza, że to on w pierwszej kolejności może nabyć zamieszkiwany lokal.
Taka możliwość może być atrakcyjna, zwłaszcza że gminy najczęściej zapewniają wysokie bonifikaty, czyli zniżki na zakup. Mogą wynosić nawet 90% wartości rynkowej lokalu, choć trzeba pamiętać, że stawka będzie uzależniona m.in. od długości okresu najmu czy wieku budynku. Najemca, który chce nabyć mieszkanie komunalne, musi też spełnić określone warunki – najczęściej wiążą się z niezaleganiem z czynszem i opłatami.
Procedura zakupu jest bardzo prosta i nie różni się znacząco od nabycia lokalu na rynku wtórnym. Wymagane są:
- wycena dokonana przez rzeczoznawcę majątkowego – tak, aby ustalić wartość lokalu i stawkę wykupu po przyznanej bonifikacie;
- zawarcie umowy kupna- sprzedaży w formie aktu notarialnego.
Co ze sprzedażą wykupionego mieszkania komunalnego? Aby dokonać transakcji oraz cieszyć maksymalnymi korzyściami, warto odczekać 5 lat od nabycia lokalu. Najczęściej tylko wówczas można zachować przyznaną bonifikatę i zmaksymalizować zysk z transakcji. Warto jednak pamiętać, że można także zawnioskować do gminy o wyrażenie zgody na wcześniejszą sprzedaż bez konieczności zwrotu przyznanej zniżki.
Dysponujesz lokalem komunalnym na sprzedaż? Sprzedaj korzystnie z nami! Zobacz, ile możemy Ci zapłacić – wypełnij prosty formularz wyceny online. Jeżeli dojdziemy do porozumienia, w krótkim czasie otrzymasz gotówkę za swój lokal – szybko, prosto i bezpiecznie. Zapraszamy!