Odziedziczyłeś w spadku dom lub mieszkanie? W niektórych sytuacjach może to być obciążenie, zwłaszcza w kontekście zajęć komorniczych. Czy komornik może zająć spadek? Co zrobić, jeżeli odziedziczona nieruchomość już jest objęta egzekucją? Jak postąpić, jeżeli jedna z osób uprawnionych do dziedziczenia ma długi? Wyjaśniamy.

Ochrona spadku przed komornikiem: o jakich sytuacjach mowa?

W kontekście omawianego tematu można rozpatrywać dwie najczęstsze sytuacje. 

  • Po pierwsze – odziedziczenie spadku, który jest obciążony przez zajęcia komornicze, np. z uwagi na długi, które miał zmarły krewny. 
  • Po drugie – dziedziczenie spadku w przypadku, gdy to spadkobierca ma problemy z komornikiem.

W obu przypadkach nasuwa się pytanie o to, czy spadek można uchronić przed zajęciem komorniczym. Przyjrzyjmy się każdej z nich.

Długi spadkowe: zajęcie komornicze na odziedziczonym majątku

Załóżmy, że dziedziczysz dom lub mieszkanie po krewnym, ale spadkodawca miał długi. Co wówczas się dzieje? Istnieją trzy możliwości. 

  1. Dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza

To najczęściej wybierane rozwiązanie. Oznacza, że odpowiadasz za długi zmarłego tylko do wysokości wartości odziedziczonego majątku. Jeśli okaże się, że pozostawione przez niego zobowiązania są większe niż wartość spadku, nie musisz dokładać z własnej kieszeni.

  1. Przyjęcie spadku wprost

W tym przypadku przejmujesz odpowiedzialność za wszystkie długi zmarłego, nawet jeśli przekraczają wartość odziedziczonego majątku. To rozwiązanie ryzykowne, ale czasami opłacalne – szczególnie kiedy masz pewność, że aktywa przewyższają pasywa.

  1. Odrzucenie spadku

W tym scenariuszu rezygnujesz z dziedziczenia całkowicie. Nie otrzymujesz nic, ale też nie odpowiadasz za żadne długi. To rozwiązanie warto rozważyć, gdy obciążenia są zbyt duże i mogą narażać na skomplikowane formalności.

Który z wariantów dziedziczenia najlepiej wybrać, gdy spadek jest objęty egzekucją komorniczą? 

To, którą drogę dziedziczenia wybrać, zależy od konkretnej sytuacji. Przykład? Załóżmy np., że spadkodawca zostawił po sobie 100 000 zł długu, ale i mieszkanie, które może być warte znacznie więcej. Wówczas opłacalnym rozwiązaniem będzie dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza. Taka decyzja ochroni Cię przed sytuacją, w której na jaw wyjdą dodatkowe długi. Jeżeli nawet się tak stanie, odpowiesz za nie tylko do wysokości odziedziczonego majątku. Gdy natomiast obciążenie wydaje się zbyt duże, warto rozważyć odrzucenie spadku – to sposób na ochronienie się przed egzekucją komorniczą.

Ochrona spadku przed komornikiem, gdy to spadkobierca ma długi

Wyzwaniem może być też sytuacja, w której osoba dziedzicząca majątek jest obciążona długami i są wobec niej prowadzone postępowania komornicze. W takim przypadku istnieje ryzyko, że komornik zechce windykować należność z przejętego spadku. Są jednak rozwiązania, które mogą pomóc się przed tym zabezpieczyć.

Zapis windykacyjny a komornik

Zapis windykacyjny to szczególny rodzaj testamentu, w którym spadkodawca przekazuje konkretny przedmiot (np. mieszkanie) bezpośrednio oznaczonej osobie. Takie dobro nie wchodzi do masy spadkowej, tylko przechodzi wprost na zapisobiorcę z chwilą śmierci testatora.

Dlaczego to ważne? Ponieważ komornik nie może zająć przedmiotu objętego zapisem windykacyjnym. Nie jest on traktowany jako część spadku, więc pozostaje poza zasięgiem egzekucji komorniczej prowadzonej wobec innego spadkobiercy.

Rozdzielność majątkowa a spadek

Wiele osób myśli, że ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami automatycznie chroni odziedziczony majątek przed zajęciem komorniczym. To błędne przekonanie! Rozdzielność majątkowa dotyczy podziału majątku wspólnego małżonków, ale nie wpływa na dziedziczenie. Jak to działa w praktyce?

Majątek nabyty przez jednego z małżonków w drodze spadku wchodzi do jego majątku osobistego i może być zajęty przez komornika na poczet jego długów – niezależnie od tego, czy obowiązuje rozdzielność majątkowa, czy nie. Jednak ta instytucja chroni majątek małżonka, który nie jest spadkobiercą, przed egzekucją długów spadkowych. 

Darowizna a długi spadkowe

Darowizny dokonane przez zmarłego za życia nie podlegają zajęciu komorniczemu, bo nie są częścią spadku. Jeśli jednak taka darowizna została dokonana w ciągu ostatnich pięciu lat przed śmiercią, a wierzyciele nie mogą zaspokoić swoich roszczeń ze spadku, mogą ją zakwestionować.

W takiej sytuacji mogą oni złożyć tzw. skargę pauliańską, aby uznać darowiznę za bezskuteczną. Dzieje się tak, gdy darowizna została dokonana na szkodę wierzycieli, czyli zmniejszyła możliwości spłaty długów. To rozwiązanie, które może również pomóc chronić interesy spadkobierców i „przekierować” roszczenia komornicze na darowiznę, a nie na nieruchomość.

Wydziedziczenie a komornik

Wydziedziczenie to radykalne rozwiązanie, które pozbawia uprawnionego prawa do pozyskania spadku po zmarłej osobie. Jeśli spadkodawca wydziedziczy osobę mającą długi, ta nie otrzyma nic z jego majątku. Co za tym idzie – komornik nie będzie mógł zająć takiego majątku.

Dlatego wydziedziczenie może być skuteczną metodą ochrony majątku rodzinnego przed długami konkretnej osoby. Jednak jego przeprowadzenie wymaga świadomej decyzji spadkodawcy podjętej jeszcze za życia. Dobrze też omówić ten scenariusz w gronie najbliższych – zwłaszcza jeżeli wydziedziczana osoba nie pozostaje w konflikcie z pozostałymi członkami rodziny. W ten sposób można uniknąć dodatkowych komplikacji prawnych.

Odrzucenie spadku a komornik

Jeżeli spadek dziedziczy np. kilkoro członków rodziny, to ten, kto ma długi, może odrzucić swoją część. Dzięki temu nie obciąży schedy i nie utrudni procesu ewentualnej sprzedaży nieruchomości. To rozwiązanie ma sens szczególnie w sytuacjach, gdy spadkobierca z długami nie chce komplikować sytuacji prawnej pozostałych członków rodziny. Ty również masz problem z komornikiem i chcesz sprzedać odziedziczoną nieruchomość? Firma Sprzedaj Swoje Mieszkanie oferuje skup nieruchomości z komornikiem., więc zgłoś się do nas. Na spokojnie porozmawiamy o Twojej sytuacji i znajdziemy szybkie, bezpieczne i korzystne finansowo rozwiązanie.